Kwestia prawidłowego rozliczania darowizn oraz zasad ich przekazywania potrafi wzbudzać wątpliwości zarówno u darczyńców, jak i obdarowywanych. Zagadnieniom związanym z tym tematem przyjrzeliśmy się we wcześniejszym artykule — ze szczególnym naciskiem na tzw. grupę 0, uprawniającą do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Dodatkowe niejasności w zakresie opodatkowania mogą pojawić się jednak w przypadku darowizn transgranicznych — na czele z pytaniem, czy dana darowizna w ogóle podlega polskiemu podatkowi od spadków i darowizn. Warto pochylić się nad taką sytuacją, choćby na przykładzie tegorocznej sprawy darowizny środków z Białorusi, którą zajmował się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.
Darowizna z Białorusi — najpierw trzeba ustalić, czy podlega polskiemu podatkowi
W przypadku darowizn transgranicznych przed analizą możliwości skorzystania ze zwolnienia dla tzw. grupy 0 należy najpierw ustalić, czy dana darowizna podlega polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn. Jest to szczególnie istotne w przypadku darowizn pomiędzy rodzicami a dziećmi, gdy darczyńca mieszka za granicą, a środki pieniężne znajdują się na zagranicznym rachunku bankowym. W tym zakresie na uwagę zasługuje bardzo świeża interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 31 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDWB.4015.44.2026.2.AZE.
Sprawa dotyczyła darowizny środków pieniężnych od ojca — obywatela i rezydenta Białorusi — na rzecz syna, obywatela Białorusi przebywającego w Polsce. Obdarowany mieszkał w Polsce i posiadał tutaj rodzinę oraz aktywność zawodową, jednak jego pobyt opierał się na zezwoleniu na pobyt czasowy. W chwili zawarcia umowy darowizny środki pieniężne znajdowały się na rachunku bankowym darczyńcy prowadzonym w Białorusi. Następnie środki były przekazywane w kilku transzach — bezpośrednio z rachunku ojca na rachunek bankowy syna w Polsce.
Nie dochodziło więc do fizycznego przewożenia gotówki przez granicę.
KIS: samo przekazanie pieniędzy do Polski nie przesądza o opodatkowaniu
Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za prawidłowe. Organ zwrócił uwagę na przepisy dotyczące zakresu terytorialnego polskiego podatku od spadków i darowizn, w szczególności art. 2 ustawy. Istotne było to, że w chwili zawarcia umowy darowizny środki znajdowały się na rachunku bankowym darczyńcy na Białorusi.
KIS uznał również, że samo przebywanie obdarowanego w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy nie oznaczało w opisanym stanie faktycznym posiadania „miejsca stałego pobytu” w Polsce w rozumieniu ustawy. W konsekwencji organ stwierdził, że nabycie środków pieniężnych w opisanym stanie faktycznym nie podlegało w Polsce podatkowi od spadków i darowizn. W konsekwencji nie powstał również obowiązek składania zgłoszenia SD-Z2.
Dlaczego interpretacja dotycząca Białorusi jest ważna?
Interpretacja z 31 sierpnia 2026 r. pokazuje, że przy darowiznach międzynarodowych analiza powinna rozpocząć się od pytania:
Czy polska ustawa o podatku od spadków i darowizn w ogóle ma zastosowanie do danej darowizny?
Dopiero jeżeli odpowiedź jest twierdząca, należy przejść do analizy warunków zwolnienia, w tym art. 4a dotyczącego najbliższej rodziny. W opisanej sprawie nie było konieczności rozstrzygania, czy podatnik spełnił wszystkie warunki zwolnienia dla grupy 0. Organ uznał bowiem, że przy przedstawionym stanie faktycznym polski podatek od spadków i darowizn w ogóle nie znajduje zastosowania.
Białoruś — przelew na konto w Polsce nie oznacza automatycznie podatku
Warto zwrócić uwagę na praktyczny aspekt tej interpretacji. Fakt, że pieniądze ostatecznie trafiły na polski rachunek bankowy obdarowanego, nie przesądza sam w sobie o opodatkowaniu darowizny w Polsce. W analizowanej sprawie środki w chwili zawarcia umowy darowizny znajdowały się na rachunku darczyńcy na Białorusi. Późniejsze przekazanie pieniędzy na rachunek obdarowanego w Polsce było sposobem wykonania zawartej wcześniej umowy darowizny. Co więcej, wykonanie jednej umowy darowizny zostało rozłożone na kilka transz. Sam fakt przekazywania pieniędzy etapami nie zmienił charakteru prawnego darowizny.
Czy każda darowizna z Białorusi będzie wolna od podatku w Polsce?
Nie. Interpretacji indywidualnej nie należy traktować jako generalnej zasady, że każda darowizna dokonywana pomiędzy Białorusią a Polską jest poza zakresem polskiego podatku. Każdą sprawę należy analizować indywidualnie. Znaczenie mogą mieć w szczególności:
- miejsce położenia środków w chwili dokonania darowizny,
- obywatelstwo darczyńcy,
- obywatelstwo obdarowanego,
- miejsce stałego pobytu obdarowanego w rozumieniu ustawy,
- miejsce zawarcia umowy,
- sposób wykonania darowizny,
- rachunek bankowy, z którego środki są przekazywane,
- dokumentacja potwierdzająca darowiznę,
- okoliczności konkretnej sprawy.
Dlatego w przypadku darowizny transgranicznej warto ustalić skutki podatkowe przed dokonaniem przelewu.
Darowizna z zagranicy a darowizna od rodzica — nie zawsze analizujemy tylko art. 4a
To bardzo ważna kwestia praktyczna. Jeżeli rodzic mieszkający za granicą przekazuje dziecku pieniądze, naturalną reakcją jest pytanie: czy darowizna korzysta ze zwolnienia dla grupy 0? W niektórych przypadkach jest to właściwe pytanie. W innych natomiast najpierw trzeba ustalić, czy darowizna w ogóle mieści się w zakresie polskiej ustawy. Może się bowiem okazać, że nie dochodzimy nawet do etapu badania zwolnienia z art. 4a, ponieważ dana czynność nie podlega w Polsce podatkowi od spadków i darowizn.
Interpretacja 0111-KDWB.4015.44.2026.2.AZE dobrze pokazuje znaczenie tego rozróżnienia.
Darowizna transgraniczna — jeszcze większe znaczenie dokumentacji
W przypadku darowizn pochodzących z zagranicy dokumentacja nabiera szczególnego znaczenia. Warto zachować m.in.:
- umowę darowizny,
- potwierdzenia przelewów,
- historię rachunku bankowego darczyńcy,
- historię rachunku obdarowanego,
- dokumenty potwierdzające miejsce pobytu stron,
- dokumenty dotyczące zagranicznego rachunku bankowego,
- jeżeli darowizna jest związana z zakupem nieruchomości — dokumenty dotyczące transakcji.
Przy darowiźnie od rodzica mieszkającego na Białorusi szczególnie ważne może być ustalenie, gdzie znajdowały się środki w momencie dokonania darowizny oraz jaki status podatkowy i pobytowy posiadał obdarowany.
Dopilnowanie wszystkich formalności przy darowiznach transgranicznych
Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS z 31 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDWB.4015.44.2026.2.AZE, dotycząca darowizny środków znajdujących się na Białorusi, pokazuje, jak istotne znaczenie mogą mieć miejsce położenia środków, status darczyńcy i obdarowanego oraz sposób wykonania darowizny. Właśnie dlatego przy darowiznach o dużej wartości, szczególnie związanych z zakupem nieruchomości lub mających charakter transgraniczny, warto ustalić sposób przekazania środków i skutki podatkowe jeszcze przed dokonaniem przelewu oraz przed podpisaniem aktu notarialnego.
W naszej kancelarii notarialnej w Kobyłce niedaleko m.in. Wołomina notariusze udzielają wszystkich istotnych informacji na temat wykonywania, dokumentowania oraz rozliczania darowizn — zarówno tych krajowych, jak i transgranicznych. W razie wątpliwości w tym zakresie zachęcamy do kontaktu.
