Szeroko pojęte czynności notarialne pozostają niezbędne przy wielu ważnych sprawach prawnych, od zakupu nieruchomości, przez darowizny, po kwestie spadkowe. Zdarza się jednak, że koszty związane z wizytą u notariusza stanowią dla klienta istotne obciążenie finansowe. W takich sytuacjach przepisy przewidują możliwość ubiegania się o zwolnienie z kosztów notarialnych.
Na czym polega zwolnienie z kosztów notarialnych?
Zwolnienie z opłat notarialnych oznacza możliwość pokrycia przez państwo całości lub części wynagrodzenia należnego notariuszowi za dokonanie określonej czynności. Rozwiązanie to zostało przewidziane dla osób i podmiotów, które z uwagi na swoją sytuację finansową nie są w stanie samodzielnie ponieść tych kosztów.
Zakres zwolnienia zależy od indywidualnej oceny sądu i może obejmować:
- pełne zwolnienie z wynagrodzenia notariusza,
- częściowe obniżenie kosztów ponoszonych przez wnioskodawcę.
Kto może ubiegać się o ulgę?
Prawo dopuszcza możliwość uzyskania zwolnienia zarówno przez osoby prywatne, jak i inne podmioty.
Osoby fizyczne
Z ulgi mogą skorzystać osoby, które wykażą, że opłacenie czynności notarialnej naruszyłoby ich możliwość zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych sobie lub rodzinie.
Osoby prawne i jednostki organizacyjne
O zwolnienie mogą wystąpić również podmioty prowadzące działalność lub posiadające osobowość prawną, jeśli ich sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie ulgi.
Jak ubiegać się o zwolnienie?
Procedura wymaga złożenia odpowiedniego wniosku do sądu rejonowego:
- właściwy sąd – wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby fizycznej lub siedziby podmiotu ubiegającego się o zwolnienie;
- termin złożenia – wniosek należy złożyć przed dokonaniem czynności notarialnej. Po jej przeprowadzeniu uzyskanie zwolnienia w tym trybie nie jest już możliwe.
Co powinien zawierać wniosek?
Aby zwiększyć szansę na pozytywne rozpatrzenie sprawy, należy szczegółowo opisać swoją sytuację finansową oraz planowaną czynność notarialną. We wniosku warto wskazać:
- rodzaj czynności notarialnej, która ma zostać dokonana,
- szacunkowy koszt tej czynności,
- dane dotyczące dochodów i majątku,
- miesięczne wydatki oraz zobowiązania finansowe,
- informacje o osobach pozostających na utrzymaniu.
Do wniosku dobrze jest dołączyć dokumenty potwierdzające przedstawione okoliczności, np. zaświadczenia o dochodach, decyzje o świadczeniach czy zestawienie kosztów utrzymania.
Co obejmuje zwolnienie?
Najczęściej zwolnienie dotyczy wyłącznie wynagrodzenia notariusza za dokonanie czynności. Nie oznacza to automatycznie zwolnienia ze wszystkich opłat związanych ze sprawą.
W praktyce poza zakresem zwolnienia mogą pozostać m.in.:
- podatki związane z czynnością,
- opłaty sądowe za wpisy do ksiąg wieczystych,
- inne należności publicznoprawne.
Co dzieje się po uzyskaniu zgody sądu?
Jeżeli sąd przychyli się do wniosku:
- określi zakres zwolnienia,
- wskaże notariusza uprawnionego do dokonania czynności,
- wynagrodzenie notariusza zostanie pokryte zgodnie z treścią postanowienia.
Odpowiedź na potrzeby osób w trudnej sytuacji finansowej
Zwolnienie z opłat notarialnych stanowi rozwiązanie, które może znacząco ułatwić przeprowadzenie niezbędnych czynności prawnych osobom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Warunkiem skorzystania z tej możliwości jest jednak odpowiednie udokumentowanie swojej sytuacji oraz złożenie wniosku jeszcze przed wizytą u notariusza.
